Грамадская аб'яднанне "Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры" заснавана ў 1966 г. За чатыры дзесяцігоддзі свайго існавання грамадскае аб'яднанне правяло значную работу па захаванні гісторыка-культурнай спадчыны. Так, на сродкі Таварыства былі адрэстаўраваны Сафійскі сабор у Полацку, кальвінскі збор у Заслаўі, Святатроіцкі касцёл у Менску, праводзіліся комплексныя навуковыя вышуканні і праектныя работы па палацу Сапегаў у Ружанах, картэзіянскім кляштары ў Бярозе, падтрымліваліся і даглядаліся помнікі перыяду Другой сусветнай вайны, праводзілася папулярызацыйная праца сярод насельніцтва.

Апошнімі гадамі, калі Таварыства стала перашкодай на шляху пэўных прадстаўнікоў дзяржапарату ў іх памкненнях руйнавання помнікаў гісторыі і культуры, яно зведала не лепшыя часы. Так, прадстаўнікі БДТАПГК былі выключаны са складу Навукова-метадычнай рады Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, праекты нарматыўных актаў у галіне аховы гісторыка-культурнай спадчыны распрацоўваюцца без удзелу Таварыства і ў рэчышчы максімальнага змяньшэння грамадскага кантролю, а ў 2004 г. у грамадскага аб'яднання нацыяналізаваны будынак, які ўзведзены ў пач. 1980-х гг. на сродкі Таварыства, што паставіла арганізацыю на мяжу фінансавага выжывання.
Нягледзячы на ўсе цяжкасці ГА БДТАПГК здолела захаваць структуры ва ўсіх рэгіёнах Беларусі, праводзіць значную працу і ў арганізацыі навуковых канферэнцый, і ў выданні літаратуры, і ў змаганні са знішчэннем помнікаў. 07 чэрвеня 2007 г. адбыўся справаздачна-выбарчы з'езд Таварыства, на якім былі абраны новыя кіраўнічыя органы, прынята пастанова, як канцэпцыя працы на бліжэйшыя пяць год.

У адпаведнасці з прынятым рашэннем ГА БДТАПГК павінна стаць дзейсным механізмам у галіне абароны і папулярызацыі гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі, сапраўдным інстытутам маніторынгу і кантролю за дзеяннямі дзяржаўных органаў ў галіне выканання ахоўнага заканадаўства.

Грамадскі рух па ахове гісторыка-культурнай спадчыны - гэта такі ж падмурак для фарміравання грамадзянскай супольнасці ў Беларусі, як і рух прадпрымальнікаў. А хто такія прадпрымальнікі? Гэта не "ўшывыя блохі", па вызначэнні адной вядомай асобы, гэта буржуа, ці як спрадвеку звалі іх у Беларусі - мяшчане, месцічы - сацыяльная групоўка, якая цэментуе нацыю на эканамічным грунце.

Спрадвеку беларускія мяшчане, і купцы, і рамеснікі, уносілі значны ўклад у развіццё культуры, не толькі сваёй, але ж і суседніх народаў. Варта прыгадаць Скарыну, які паходзіў з полацкага купецтва, братоў Мамонічаў, якія заснавалі ў Вільні адну з найбуйнейшых друкарняў беларускага сярэднявечча. Разам са шляхтай і магнатамі беларускія прадпрымальнікі фундавалі будаўніцтва і аздабленне цэркваў, касцёлаў, сінагог і мячэтаў, дапамагалі школам, калегіюмам, універсітэту.

Варта захаваць пераемнасць пакаленняў і гэтую добрую традыцыю. Бо толькі супольнымі намаганнямі, абараняючы і сацыяльна-палітычныя, і эканамічныя свабоды можна збудаваць наш Беларускі дом, дзе кожная сацыяльная праслойка знойдзе годнае жыццё, дзе будуць панаваць Мараль, Духоўнасць, Роўнасць і Воля.

ГА БДТАПГК як ніколі адчувае патрэбу ў падтрымцы з Вашага боку, з боку патэнцыйных мецэнатаў і фундатараў, бо ажыццявіць усе задумы можна, асабліва на гэтым цяжкім і пераломным этапе, толькі пры наяўнасці фінансавых сродкаў.

Менавіта таму Рэспубліканская рада Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры заклікае Вас да дапамогі, да добраахвотных ахвяраванняў на дзейнасць Таварыства, асабліва на этапе рэарганізацыі і актывізацыі працы. Каму баліць за Беларусь, за яе гісторыка-культурную спадчыну - просім аказаць фінансавую дапамогу.

Наш разліковы рахунак:
№ 3015212710012 у ф-ле МГД ААТ "Белінвестбанк" г.Менска, код 764
УНП-100095020

Мэта пералічэння:
добраахвотнае ахвяраванне на дзейнасць і мерапрыемствы ГА БДТАПГК

Загадзя Вам удзячны,
старшыня Рэспубліканскай рады ГА БДТАПГК
А.Астаповіч

07 чэрвеня 2007 г. абдыўся ХІ справаздачна-выбарчы з'езд Грамадскага аб'яднання "Беларускае дабраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры", аднаго са старэйшых грамадскіх аб'яднанняў Беларусі. Створанае ў 1966 г., Таварыства стала масавай арганізацыяй у Беларусі, і праводзіла значную працу па захаванні гісторыка-культурнай спадчыны.

Нягледзячы на вялікую ўвагу Таварыства да помнікаў савецкай эпохі, праведзена была вялікая праца па выяўленні і пашпартызацыі гісторыка-культурнай спадчыны нацыянальнага і агульнаеўрапейскага значэння. Пры дапамозе Таварыства пабачыла свет шматтомнае выданне "Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі". На сродкі грамадскага аб'яднання адрэстаўраваны такія архітэктурныя скарбы, як Сафійскі сабор у Полацку, Заслаўскі кальвінскі збор, Святатроіцкі касцёл у г. Менску, на 25% са сродкаў Таварыства прафінансавана рэстаўрацыя Мірскага замку.

Канец 90-ых гг. і пачатак новага стагоддзя сталіся не лепшымі часамі для арганізацыі. Цяжкое сацыяльна-эканамічнае становішча, паступовае замарожванне грамадска-палітычнага і грамадска-культурнага жыцця ў Беларусі прывяло да рэзкага скарачэння колькаснага складу грамадскага аб'яднання, нацыяналізацыя будынку Таварыства аховы помнікаў і перадача яго на баланс Менгарвыканкаму паставіла арганізацыю на мяжу фінансавага выжывання.

Далей >>